Fyrsti loðnufarmurinn

Síðdegis í dag, föstudaginn 8.mars, kemur fyrsti loðnufarmurinn til löndunar hjá fiskmjölsverksmiðju Loðnuvinnslunnar. Mun þetta vera loðna veidd í Barentshafi af norska uppsjávarveiðiskipinu Herøyfjord . Eins og mörgum er kunnugt hefur ekki fundist loðna í íslenskri lögsögu og engar veiðiheimildir verið gefnar út.

Í kvöld kemur Hoffell að landi með fullfermi af kolmunna. Fer sá afli í bræðslu til framleiðslu á mjöli og lýsi. Svo annríkið heldur áfram hjá starfsfólki fiskmjölsverksmiðjunnar sem sinnir starfi sínu af einurð og dugnaði.

BÓA

Loðna

Línubátarnir afla vel

Í þeim stafræna heimi sem við lifum í er auðvelt að nálgast upplýsingar. Sú var tíðin að fólk þurfti að sitja með eyrað við útvarpstæki á fyrir fram ákveðnum tíma til þess að fá niðurstöður kosninga, vinsældalista í poppinu og fleira í þeim dúr. Nú horfir öðruvísi við. Til eru hlutlausir aðilar sem halda utan um upplýsingar svo við hin getum flett þeim upp og fræðst.  Þar á meðal eru Aflafréttir, vefsíða sem færir fréttir af aflatölum íslenska flotans.

Nú hafa Aflafréttir birt lista yfir aflahæstu báta yfir 21 brúttó tonn í febrúar, og þar er í fyrsta sæti Hafrafell Su 65 og í þriðja sæti er Sandfell Su 75. Hafrafell var með 341,7 tonn  og Sandfell með 310,6 tonn. Er þetta framúrskarandi árangur.

Ólafur Svanur Ingimundarson er skipstjóri á Hafrafelli. Þegar hann var inntur eftir því hverju hann þakkaði þennan góða árangur svaraði hann að bragði: „ Samstarfinu sem ríkir, við erum með fimmta manninn í landi, hann Geira (Siggeir Ólafsson) hann er okkar fimmti maður“.  Þá sagði skipstjórinn að allt samstarf við útgerðina væri til fyrirmyndar og það hefði mikið að segja að vera alltaf með topp beitu. „Það er hugsað um okkur   eins og blóm í eggi“ sagði skipstjórinn kampakátur.

Marcin Grudzien er skipstjóri á Sandfelli. Hann var mjög sáttu við árangurinn í febrúar og sagði að veðrið hefði verið nokkuð hagstætt miðað við árstíma og að það væri mikið af fiski. „Það er líka mög gott að hafa Siggeir, hann hugsar mjög vel um okkur og það er allt tilbúið þegar við komum að landi“ sagði Marcin.

 Afli Hafrafells og Sandfells er unninn í frystihúsi Loðnuvinnslunnar hér heima í Búðaþorpi.

Hafrafell og Sandfell hafa tvær áhafnir. Hvor áhöfn heldur út í tvær vikur og fær svo tvær vikur í frí. Þetta fyrirkomulag gerir það að verkum að sjómennirnir eru tilbúnir að sækja stíft á meðan á vaktinni stendur því þeirra bíður langt og gott frí.

BÓA

Sandfell

Hafrafell Ljósmynd: Þorgeir Baldursson

Tangi, verslunar og íveruhús

Tangi er hús í eigu Kaupfélags Fáskrúðsfirðinga. Húsið er sannkölluð bæjarprýði þar sem það stendur við sjávarsíðuna, reisulegt og fallegt á að líta. 

Húsið á sér langa sögu en það var reist árið 1895 af Carli Daniel Tulinius en sonur hans Carl Andreas Tulinius rak verslunina fyrir föður sinn, síðar tók annar sonur Carls Daniels, Þórarinn Tulinius,  við rekstrinum.  Þegar verslunarsögu Tuliniusar feðga lauk í Búðaþorpi tóku aðrir aðilar við keflinu. Hinar sameinuðu íslensku verslanir, þar sem Þórarinn Tulinius var á meðal, þá tók við rekstrinum Jón Davíðsson kaupmaður og árið 1933 er Kaupfélag Fáskrúðsfirðinga stofnað og kaupir húsin á Tangareitnum svokallaða.

Húsið Tangi er reist sem verslunar og íveruhús. Því var skipt í eystri og vestari hluta og í þeim eystri var heimili kaupmannsfjölskyldunnar og í þeim vestari var verslun á neðri hæð og lagar á eftir hæð.

Búið var í húsinu allt til ársins 1946 þannig að fyrsti kaupfélagsstjórinn Björn Ingi Stefánsson og kona hans Þórunn Sveinsdóttir áttu sitt heimili þar og  fæddust þeim fjögur börn í Tanga. Á þessum árum var hægt að sýlsa með rekstur Kaupfélagsins á einum litlum kontór.  En eftir því sem umfang Kaupfélagsins jókst var kaupfélagsstjóra fundið annað heimili og skrifstofur tóku að starfa í borðstofu og betri stofu.

En verslunin stækkaði ört og þurfti meira húsnæði þannig að skrifstofur voru fluttar annað og verslunin færðist í allt Tangahúsið. Þar var hægt að versla allt milli himins og jarðar, allt frá gúmmístígvélum til haglabyssa og hælaskóm til lambaskrokka.

Til þess að mæta þörfum starfseminnar í húsinu þurfti það að taka breytingum. Veggir voru fjarlægðir og  aðrir reistir.  Og þannig gekk það allt til ársins 1980 þegar Kaupfélagið hætti að reka verslun þar og flutti hana í nýtt húsnæði. Þá tók við tímabil í Tanga þar sem húsið fékk ýmis hlutverk, eitt af þeim var t.a.m netagerð eða netageymsla.

Rúmum tuttugu árum eftir að verslunarrekstri var lokið í Tanga var húsið orðið frekar dapurt ásýndar.  Fallegi búningurinn sem það hafði verið fært í við byggingu var ekki lengur til staðar. En Kaupfélagið sá gildi hússins og ákvað að endurbyggja það í sinni upprunalegu mynd. Nokkrum árum eftir að sú ákvörðun var tekin endurheimti Tangi sína upphaflegu fegurð og glæsileika og stendur þannig í dag.

En hús eru til þess að hýsa eitthvað líf, einhverja starfsemi. Og það er gert í Tanga. Þar er starfræktur handverksmarkaður heimamanna á Fáskrúðsfirði, Gallerí Kolfreyja. Þar er hægt að nálgast fallegt handverk af ýmsu tagi, allt unnið af fólki sem býr eða hefur búið í Fáskrúðsfirði.

Elsa Guðjónsdóttir er formaður stjórnar Gallerí Kolfreyju. Aðspurð svaraði hún því til að Kolfreyja gæti hreinlega ekki fengið hentugra eða betra húsnæði undir sína starfsemi. „Húsið er fallegt og heldur vel utan um okkar handgerða varning“ sagði Elsa.  Eðli málsins samkvæmt kemur margt fólk í Kolfreyju, ýmist Íslendingar eða erlendir ferðamenn. „Allir sem koma hingað dásama húsið ekki síður en það sem við höfum á boðstólnum“ sagði Elsa.

Þá er húsið nýtt undir starfsemi á vegum Loðnuvinnslunnar. Á efri hæð er lítill salur þar sem fram fara hin ýmsu námskeið fyrir starfsfólk fyrirtækisins. Þá hafa verið í húsinu myndlistasýningar auk sýninga á munum sem tengjast fólki og lífi hér við Fáskrúðsfjörð.

Þegar Tangi var endurbyggður var ekkert til sparað. Reynt var af fremsta megni að færa allt til fyrra horfs en þó var tekin sú ákvörðun að setja vatnssalerni þar sem kolageymslan hafði áður verið enda engin þörf á kolageymslu í dag.

Það var sannarlega gæfuspor hjá stjórn Kaupfélags Fáskrúðsfirðinga að taka þá ákvörðun á sínum tíma að endurbyggja verslunar og íveruhúsið Tanga og nýta það undir starfsemi sem er öllu samfélaginu til heilla. Nú stendur það virðulegt, líkt og dama í bestu kápunni sinni, og tekur hlýlega á móti gestum þegar þeir bera að garði.

BÓA

Tangi eins og húsið lítur út í dag.

Tangi eins og húsið leit út áður en endurbætur hófust.

Elsa Guðjónsdóttir formaður Gallerí Kolfreyju

Annríki í fiskmjölsverksmiðjunni

Það er nóg að gera í fiskmjölsverksmiðju Loðnuvinnslunnar þessa dagana enda kolmunnaveiði í fullum gangi.  Uppsjávarveiðiskip sjást gjarnan við bryggju til þess að landa afla og mörg af þeim má kalla nokkurs konar fastagesti, þ.e. skip sem hafa komið ítrekað til löndunar. Auk Hoffells Su 80 sem er skip Loðnuvinnslunnar hafa landað hér skip frá Færeyjum, Grænlandi og Noregi. Og þegar þessi orð eru rituð er norska skipið Österbris á leiðinni með rúmlega tvö þúsund tonn.

Þegar afli Österbris er kominn að landi hefur fiskmjölsverksmiðjan tekið á móti 31.000 tonnum af afla frá áramótum sem  u.þ.b 5.000 tonnum meira en á sama tíma í fyrra.

„Það hefur aldrei gengið betur“ svaraði Magnús Björn Ásgrímsson er verksmiðjustjóri fiskmjölsverksmiðjunnar  því til þegar hann var inntur eftir því hvernig hefði gengið hjá honum og hans fólki í verksmiðjunni við að taka á móti öllum þessum afla. Ástæðuna fyrir þessu góða gengi sagði Magnús að væri að þakka þeim endurbótum sem orðið hafa á verksmiðjunni á undan förnum misserum.  „Það er búið að stækka eimingartækin og þurrkarana auk annarra endurbóta“ sagði Magnús.

Fiskmjölsverksmiðjan hefur notið þeirrar gæfu að hafa stöðugan mannskap í sínum röðum, fólk sem kann vel til verka og veit hvað það syngur þegar kemur að því að búa til mjöl og lýsi úr þeim fiskum sem landað er.  Svo að segja má að góðar græjur og gott fólk skapi velgengni.  

BÓA

Toghlerar fá styrkingu

“Stál og suða er merkið mitt“ gætu strákarnir á vélaverkstæði Loðnuvinnslunnar hafa sungið á hlaupársdag þegar þeir fengu inn á gólf til sín ærið verkefni. Verkefnið fólst í því að styrkja toghlerana af Hoffelli Su 80. Toghlerarnir er tveir og hvor um sig vegur fjögur tonn og eru þeir líka býsna stórir um sig.

Ingimar Óskarsson er verkstjóri á vélaverkstæðinu og sagði hann að verkefnið hefði ekki alveg verið hefðbundið í þeim skilningi að þeir væru ekki að styrkja átta tonna toghlera á hverjum degi. En á vélaverkstæðinu er valin maður í hverju rúmi líkt og annars staðar hjá Loðnuvinnslunni og því voru þeir Arnar Ingi Ármannsson, Lúðvík Héðinn  Gunnarsson og Krizysztof Kaluziak fengir til verksins því þeir eru afar fimir með suðutækin. „Ég setti mjög öfluga suðumenn í verkið og þeir voru aðeins rúmlega einn vinnudag að föndra þetta“ sagði Ingimar og var að vonum stoltur af sínum mönnum.

Það er dýrmætt fyrir Loðnuvinnslunna að innan fyrirtækisins sé sá mannauður sem raunin er og hægt sé að leysa flest verk hér heima hvort heldur það snýr að vélum eða tækjum eða meðhöndlun á afla.

BÓA

Suðumennirnir tilbúnir að hefjast handa. Ljósmynd: Ingimar Óskarsson

Ljósmynd: Ingimar Óskarsson

Einbeittur suðumaður að verki. Ljósmynd: Ingimar Óskarsson

Nýr karl í brúnni

Það er kominn nýr karl í brúnna! Þessi fleyga setning, sem er svo samgróin  íslenskunni þar sem tilvísanir til sjómennsku eru ríkar, á að þessu sinni við því að það er kominn nýr aðili sem hefur tekið að sér starf framkvæmdastjóra Loðnuvinnslunnar og þar með Kaupfélagsstjóri  Kaupfélags Fáskrúðsfirðinga.

Maðurinn sem um ræðir heitir Garðar Svavarsson og er fæddur á því herrans ári 1983 og fyllir því fjóra áratugi. Hann er spengilegur maður, hefur fallegt bros og er afskaplega viðræðugóður.

Þegar Garðar var inntur eftir því hvaðan hann væri svaraði hann: „Ég er úr Kópavogi, en á móðurætt að rekja á Eskifjörð“. Garðar ólst upp í Kópavogi, gekk í Snælandsskóla og æfði sund og handbolta hjá Breiðablik. Hann átti góða æsku við leik og störf í Kópavoginum en þegar grunnskóla lauk valdi hann að fara í Menntaskólann við Sund þaðan sem hann útskrifaðist sem stúdent.

Garðar var aðeins sextán ára gamall þegar hann byrjaði að vinna hjá Granda.  Þar var faðir hans framleiðslustjóri og því lá beinast við að hefja starfsferil þar. „Í fyrstu vann ég að mestu við snyrtingu og pökkun, en eftir því sem aldurinn leyfði bættust við önnur  störf innan frystihússins eins og hausari, flökunarvél og annað“ sagði Garðar  og bætti því við að hann hefði líka prófað að stunda sjómennsku  eitt sumar bæði á ísfisktogara og frystitogara og þegar hann var inntur eftir því hvort honum hefði fallið betur var hann snöggur til svars: „Frystitogaranum, þar voru störfin kunnugleg úr frystihúsinu og svo var afbragðsgóður matur, jú og svo voru góð laun“.  Á meðan Garðar var í skóla, bæði mennta – og háskóla, vann hann í fiski öll sumur.  Sem ungur stúdent skráði hann sig í efnaverkfræði í Háskóla en á fyrstu önn fann hann að það var ekki það sem hann langaði að leggja lagi sitt við til framtíðar svo hann kvað sínu kvæði í kross og fór að vinna í leikskóla og sagði að sig hefði alltaf langað til að prófa slíkt starf því hann hefði alltaf haft gaman af börnum.   

En eins og áður sagði voru sumrin tileinkuð Granda, hann starfaði þar t.a.m sem verkstjóri á næturvöktum en þá var unnið allan sólarhringinn í frystihúsi Granda. „Það var svo mikill fiskur, karfi og ufsi svo að frystihúsið var látið ganga allan sólarhringinn á vöktum“ sagði Garðar og rifjaði það upp að á þessum næturvöktum þurfti hann að vera sjálfstæður og úrræðagóður því að ekki var stoðþjónustan í gangi að næturlagi svo að sú ábyrgð að halda vélum og tækjum gangandi féll innan hans verksviðs á nóttunni. „ Þá var gott að geta bjargað sér með teip og spotta“ sagði hann og brosti að þessum góðu endurminningum.  

Svo að eftir alla þessu reynslu taldi okkar maður sig vera búinn að finna sinn farveg í lífinu og ákvað að fara í sjávarútvegsfræði við Háskólann á Akureyri og útskrifaðist hann þaðan sem sjávarútvegsfræðingur.  „Ég vissi að ég vildi starfa við sjávarútveg því mér hefur alltaf liðið vel í störfum tengdum fiski og útgerð“ sagði Garðar sem veit hvað hann syngur í þeim efnum hafandi unnið öll möguleg störf innan fagsins.

Og Garðar fetaði í rólegheitum stigann upp á skrifstofu. Með háskólanáminu vann hann á markaðsdeild HB Granda og leysti meðal annars sölustjórana af og tók síðan við starfi sem sölustjóri á mjöli og lýsi.  Auk þess vann hann með öðrum að sölu á uppsjávarafurðum.  „Svo vann ég náið með Vilhjálmi Vilhjálmssyni þáverandi framkvæmdastjóri uppsjávarsviðs við allskonar skipulag og framleiðslu, en tók svo við því framkvæmdastjórastarfi árið 2013 og var í því þangað til ég kom til Loðnuvinnslunnar á haustmánuðum 2023.  Garðar Svavarsson hóf störf hjá Granda þann 1.júní 1999 og lét af störfum þar haustið 2023 svo að tuttugu og fjögur ár á sama vinnustað, við hin ýmsu störf , er vel gert.

Garðar er kvæntur Aldísi Önnu Sigurjónsdóttur og eiga þau fjögur börn. 18 ára, 11 ára, 8 ára og 5 ára. Svo fjölskyldan er stór og ekki sjálfgefið að allar þessar manneskjur, ungar sem aldnar, séu reiðubúnar til þess að rífa sig upp með rótum og flytja búferlum yfir landið. En þegar Garðar var spurður um það sagði hann að það hefði jafnvel komið honum lítilega á óvart hvað konan hans og börnin tóku vel í hugmyndina þegar hún kom upp fyrst.  „Við Aldís sáum  þetta fyrir okkur sem tækifæri til þess að öðlast nýja reynslu  og öðlast nýjan lærdóm því að lífið er góður skóli“.  Og hingað eru þau komin, í Búðaþorp við Fáskrúðsfjörð þar sem þau hafa komið sér fyrir í fallegu húsi sem kallast Tröð og er í eigu Kaupfélagsins. Húsið hafa þau aðlagað að sinni fjölskyldu eins og vera ber.  Garðar talaði um hversu dýrmætt þeim hjónum þætti hvað allir hafa tekið vel á móti fjölskyldunni og svo þekkja allir foreldrar þá tilfinningu sem færir yl í brjóstið þegar börnunum líður vel og þrífast vel félagslega  og það segir Garðar að börnin hans  geri.

Þau hjónin eiga góða vini á Vopnafirði frá þeim tíma sem Garðar sinnti störfum á vegum HB Granda þar. Og vegalengdin á milli Vopnafjarðar og Fáskrúðsfjarðar er töluvert styttri en til Reykjavíkur svo að þau sjá fyrir sér að  njóta þess að geta fengið vini í heimsókn auk þess sem fjölskyldan er dugleg að koma. Foreldrar Garðars  eru einstaklingar á eftirlaunaaldri og hafa gjarnan tækifæri til þess að koma og dvelja í nokkra daga í senn og þegar mannfólk deilir svefnstað og skjóli verða tengslin sterkari. Og það þykir fjölskyldumanninum Garðari mikilvægt.

Aldís Anna stefnir á að nýta menntun sína sem náms-og starfsráðgjafi til góðra verka innan sveitafélagsins. Hún er ásamt Sigrúnu Evu Grétarsdóttur náms-og starfsráðgjafa,  að stofan fyrirtæki með það í huga að bjóða upp á þjónustu sem hingað til hefur oft þurft að sækja út fyrir sveitafélagið.

Að búa og starfa í litlu samfélagi er nýlunda fyrir Garðar og ekki þarf að undrast þó að það beri á svolitlum kvíða þegar kemur að því að flytja búferlum og hefja störf á nýjum stað þar sem allir og allt er ókunnugt. „Það var mikill léttir þegar ég var búinn að vera hér í nokkurn tíma og mér hafði ekki mætt neitt nema alúð og fagmennska“ sagði Garðar og lesa mátti í svip hans að hann meinti hvert orð.  Fjölskyldan er að búa sér heimili í samfélagi sem þau sjá fyrir sér til langframa, „við erum ekki komin til að tjalda til einnar nætur“ sagði Garðar í því samhengi.   Og bætti svo við „ við höfðum gert okkur í hugarlund að við þyrftum að skreppa nokkuð reglulega til borgarinnar til þess að verða okkur úti um eitt og annað en sú hefur aldeilis ekki orðið raunin, hér höfum við allt sem við þurfum og þjónusta og afþreying er miklu ríkari í nærsamfélaginu en við höfðum gert okkur grein fyrir“.

Og nú þegar börnin eru farin að taka þátt í tómstundum og eru að aðlagast nokkuð vel þá er skapast einhver tími fyrir Garðar  til þess að sinna eigin áhugamálum.  Og þegar hann er inntur eftir því hvar hans áhugi liggur svaraði hann því til að hann hefði gaman af veiðum. „Ég er mikill áhugamaður um skot- og stangveið og hef gaman af golfi líka“. Þá minntist hann á að hann hefði hug á því að ganga eitthvað til fjalla þegar sumarið hefði breytt út faðm sinn og fært allt í grænan búning. „Og Aldís konan mín er mjög spennt fyrir því að fara í berjamó, og ég skal með ánægju borða berin“ bætti hann við kíminn. Og þar verða þau ekki svikin því mikið er af góðu berjalandi í Fáskrúðsfirði.

Garðar, Aldís og börnin eru boðin hjartanlega velkomin til Fáskrúðsfjarðar og Loðnuvinnslunnar. Þessum óskum fylgir líka einlæg von um að þeim muni farnast vel í leik og starfi og að lífið og lánið muni leika við þau.  

BÓA

Garðar Svavarsson framkvæmdastjóri Loðnuvinnslunnur og kaupfélagsstjóri.

Ráðherra og alþingismaður

Gjarnan er ástæða til þess að gleðjast þegar góða gesti ber að garði líkt og gerðist á skrifstofu Loðnuvinnslunnar fimmtudaginn 22.febrúar.

Voru þar á ferð Lilja Dögg Alfreðsdóttir menningar-og ferðamálaráðherra ásamt Líneik Önnu Sævarsdóttur alþingismanni, sem er jú ein af okkur Fáskrúðsfirðingum, og Jóhanna Hreiðarsdóttir aðstoðarmaður Lilju Daggar..

Eru þær stöllur á yfirreið yfir kjördæmið til þess að spjalla við fólk og taka púlsinn á lífinu, stritinu og listinni hér fyrir austan, en gáfu sér samt tíma til þess að heilsa upp á fólk á skrifstofu LVF.  

Vafalaust hafa þær litið við á öðrum stöðum líka en heimsóknir til fyrirtækja og stofnanna er hluti af starfi kjörinna fulltrúa og  þessi sólríki dagur hefur eflaust aukið á ánægju gestgjafa sem gesta.

BÓA

Frá vinstri: Steinþór Pétursson skrifstofustjóri LVF, Kjartan Reynisson útgerðarstjóri, Lilja Dögg Alfreðsdóttir menningar-og ferðamálaráðherra, Garðar Svavarsson framkvæmdastjóri LVF, Líneik Anna Sævarsdóttir alþingismaður og Jóhanna Hreiðarsdóttir aðstoðarmaður Lilju Daggar. Ljósmynd: Arnfríður Eide Hafþórsdóttir.

Siggeir Ólafsson

Siggeir Ólafsson er maður sem fæddur er um miðjan áttunda áratuginn. Hann er spengilegur vexti og andlit hans túlkar öll hans orð og stutt er í brosið. Siggeir vill gjarnan láta kalla sig Geira, „mér fannst það kúl þegar ég var strákur“ sagði hann brosandi. Geiri  er alinn upp á Búðum við Fáskrúðsfjörð. Allra fyrstu árin voru það bara hann, móðir hans og langamma, en fljótlega kom fósturfaðir til sögunnar og síðar systkin. Barnæskan var góð, og eins og algengt er meðal fólks sem farið er að nálgast miðjan aldur, var eilíft sólskin í uppvextinum.  Hann var mikið að bardúsa með afa og ömmu sem héldu bæði hesta og kindur og hann stundaði hestamennsku með Valbirni stjúpa sínum og frænda Gunnari Björgvin og því var í nógu að snúast. Þá  var hann mikið í Tungu sem er sveitabær skammt innan við þorpið í Fáskrúðsfirði. „Maður var alltaf úti að leika og fullt af krökkum til þess að leika við því allir voru úti“ sagði Geiri þegar þetta tímabil í lífinu var rifjað upp.

Eftir að grunnskóla lauk fór Geiri beint út á sjó, sextán ára gamall var hann farinn að stíga ölduna á hafsins ólgusjó. Og við þann starfa hélt hann sig í allmörg ár.  „Það var mikið ævintýri að vera á Flæmska hattinum til sjós, aðeins átján ára gamall og leggja upp í St. Johns“.   Eftir að ævintýrunum á Flæmska lauk fór Geiri á sjó hér fyrir austan, fyrst á Hólmatind frá Eskifirði og síðar á Ljósafellið. „Ólafur Gunnarsson skipstjóri á Ljósafellinu bauð mér pláss og þar var ég í  tæp sjö ár“ sagði Geiri og sagði það hafa verið afar góðan tíma. Árið 2004 lendi Geiri í slysi sem verður þess valdandi að hann þurfti tíma til að gróa sára sinna. Okkar maður dreif sig þá í meirapróf til þess að auka möguleika sína á vinnumarkaði. Skipstjórinn á Ljósafelli kunni vel að meta störf Geira og bauð honum að taka leyfi, í stað þess að segja upp, og sjá hvernig hann kynni við akstursstarfið áður en hann segði upp plássinu endanlega.  „Ég var hjá Flytjanda í eitt ár og fór svo að keyra hjá Hauki Fúsa (Haukur Sigfússon) og Haukur frændi kenndi mér allt sem vert er að vita um akstur og bíla“ sagði Geiri kíminn.

Geiri hafði um nokkurra missera skeið komið að afleysingu hjá Loðnuvinnslunni, komið að því að keyra þegar mikið var að gera og flytja þurfti afla. Árið 2019 fór hann svo í fullt starf hjá LVF og hefur verið þar síðan og óhætt er að segja að hann sé afar mikilvægur hlekkur í þeirri keðju sem þarf að vera til staðar til þess að halda fyrirtæki eins og Loðnuvinnslunni gangandi.  Þegar hann var inntur eftir því í hverju hans starf fælist aðallega kom löng upptalning á verkefnum. En hans aðal starf er að þjónusta línubátana Sandfell og Hafrafell. Allur afli þessara línubáta er unninn í frystihúsi LVF og er því sóttur þangað sem bátarnir landa aflanum. „Ég sæki afla frá Kópaskeri til Grindavíkur“ sagði Geiri og bætti við: „ég færi þeim beitu og ís fyrir næsta túr, auk þess sem ég færi þeim allskyns varahluti, kost, og hvað eina annað sem áhafnirnar vanhagar um svo lesta ég aflanum sem þeir komu með að landi í bílinn hjá mér, ek honum heim og affermi bílinn. Svo þarf stundum að koma hlutum í viðgerð og afhenda varahluti“.  Þessi upptalning er mikil einföldun á starfi Geira enda þegar stigið er inn á hans starfsstöð er eins og að koma inn á lager þar sem allt sem hugsanlega þarf til línubátaútgerðar er að finna, allt frá klósettpappír og kaffikönnum til olíubrúsa og fiskikróka. Allt skilmerkilega merkt og raðað í hillur svo að auðvelt sé að nálgast. „Það er mikilvægt að þurfa ekki að bíða eftir að fá hluti senda frá Reykjavík þegar þá vantar því þá þurfa bátarnir að bíða og sækja  ekki sjó á meðan“ sagði hann.

Geiri nýtur starfsins, að snúast í kring um línubátana og gera það vel er honum mikilvægt og hefur greinarhöfundur marga sönnun þess að það er mikils metið. Áhafnir Sandfells og Hafrafells, auk þeirra sem starfa hjá útgerðinni, kunna afar vel að meta Geira og hans störf og alla þá þjónustu sem hann innir af hendi til þess að einfalda og létta þeim störf sín. „Við erum orðnir góðir félagar, ég og áhafnirnar, og þeir eru hörku sjómenn, allir sem einn“ sagði Geiri og minntist eins áhafnarmeðlims sem lést fyrir tæpu ári og sorgin býr enn í Geira enda ekki langur tími liðinn til þess að græða sorgarsár.

Svo Geiri ekur mikið. Lánið lék við greinarhöfund því hann var í lögbundnu 48 tíma stoppi eins og bílstjórar þurfa að lúta tvisvar í mánuði. Annars væri hann líklega á akstri einhversstaðar.  Það er krefjandi og ekki hættulaust að aka um þjóðvegi Íslands að vetrarlagi. Og þegar Geiri var spurður út í það sagði hann að oft þyrfti að nota veðurglugga. Þ.e. að keyra þegar veður og færð eru með betra móti þegar hægt væri að koma því við. „T.d. þegar ég sæki umbúiðir í frauðkassaverksmiðjuna á  Djúpavogi, þá fer ég á tómum flutningabíl sem tekur á sig mikinn vind og því notar maður tækifærði þegar veður og færð leyfa, annars nota ég stóra bala fulla af vatni til þess að þyngja bílinn“.  Og nú vorum við farin að tala um bíla og þar hefur Geiri sterkar skoðanir enda fagmaður á ferð. Þegar hann var inntur eftir bílakostinum sagði hann að hann hefði yfir að ráða „einum bíl og einum hálf smíðuðum Scania“.  Hann útskýrði það frekar með því að segja að Scania bíllinn væri bara með eitt drif að aftan og hentað því illa til vetrar aksturs en Man bíllinn sem hann hefði líka væri alvörutæki á „járnbrautarteinum“, sem er tilvísun sem aðrir bílstjórar skilja. 

Það segir sig nú eiginlega sjálft að það er ekki hægt að keyra flutningabíl og leggja honum svo í stæði og bíða næsta túrs. Það þarf líka að þrífa þá, sjá um að viðhaldi sé sinnt, tengja og aftengja, skrúfa og laga, pússa og klappa. Og þetta gerir Geiri með sjaldséðri ánægju þess sem lítur á öll verkefnin sína sem sjálfsögð og mikilvæg.

Þá þarf líka að sinna heilmiklum akstri innan bæjarmarka, að flytja afla á milli starfsstöðva er verkefni sem þarf að sinna og oft af miklum móð þegar mikið er að gera. Þá hleypur Geiri til og segist vera svo heppinn að geta kallað til liðsauka „Ingimar Óskarsson verkstjóri á Vélaverkstæði LVF lánar tvo góða menn til að keyra þegar þörf er á og svo á ég hauk í horni hjá Eimskip, þaðan þarf stundum að fá bíl og bílstjóra“ segir Geiri og leggur áherslu á hve mikil og góð sammvinna sé á milli deilda innan Loðnuvinnslunnar.

Það er svo greinilegt þegar talað er við Geira að hann lítur ekki á vinnuna sína sem áþján. „Mér finnst mjög gott að vera einn með sjálfum mér og keyra“ sagði hann og  sannarlega brennur Geiri fyrir starfinu, akstri, bílum og öllu sem þessu viðkemur. Svo að beinast lá við að spyrja hver draumabíllinn væri og ekki stóð á svari: „ dráttarbíll með body og 49 tonna æki“. Skýrt og skilmerkileg.

Geiri vinnur mikið, oft langan vinnudag og er oft mikið að heiman og segir hann að konan hans sé mjög skilningsrík og andvarpi bara hljóðlega þegar símtöl berast seint að kvöldi eða þegar hann fer eldsnemma á fætur. En einstaka sinnum á hann frí og þá nýtur hann þess að ganga úti í náttúrunni og  vera með fjölskyldunni. Ein dóttir er eftir heima og eitt barnabarn sem hefur að mestu alist upp hjá ömmu og afa. „Við  förum stundum til Reykjavíkur eða Akureyrar og gerum okkur dagamun“ sagði Geiri en aðspurður sagði hann að þau færu ekki mikið til útlanda „mér er illa við að fljúga“ sagði maðurinn sem eytt hefur árum  á láði og legi og kærir sig ekkert um loftið.

Geiri sagði að sér þætti mjög gott að vinna hjá Loðnuvinnslunni, það væri auðvitað mikið að gera  en yfirmennirnir eru jákvæðir og fyrirtækið fullt að góðu fólki, „eiginlega hörku lið“ sagði hann.

Siggeir Ólafsson vinnur gott dagsverk á hverjum einasta degi og fyrir það er vert að þakka. Launaskrá Loðnuvinnslunnar  er full af ómissandi fólki og þar á meðal er Geiri.

BÓA

Þumall upp hjá okkar manni Geira.

Skemmtileg hefð

Hefðir geta verið skemmtilegar. Þær tengjast gjarnan hátíðum og sérstökum dögum, dögum þar sem hefðin er að borða einhvern tiltekinn mat, framkvæma ákveðnar athafnir og þess háttar.  Er nærtækasta dæmið þeir dagar sem eru nýliðnir á almanakinu, þeir bræður bolludagur, sprengidagur og öskudagur. Svo ekki sé nú talað um jólin, páskana, sjómannadaginn og svona mætti lengi telja. Þá eru hefðir innan fjölskyldna sem eru margar og mismunandi og hafa gildi og merkingu fyrir fjölskyldumeðlimi.

Samkvæmt íslenskri orðabók merkir orðið hefð; rótgróinn siður. Þ.e eitthvað sem hefur verið endurtekið svo oft að það er orðið rótgróið.

Innan fyrirtækja og stofnanna ríkja líka hefðir.  Ein er sú hefð innan Loðnuvinnslunnar að gefa gómsæta köku við hin ýmsu tilefni. Það getur verið þegar einhverjum áfanga er náð eða til að taka á móti skipi sem landar afla til vinnslu hjá fyrirtækinu, þegar vígja skal tæki eða búnað sem og við hver önnur tækifæri sem vert er að fagna. All mörg erlend skip hafa komið nokkrum sinnum í gegn um árin til þess að landa afla sínum hjá Loðnuvinnslunni og fá þá gjarnan köku. Meðal áhafna þessara skipa gengur Búðaþorp undir nafninu „Cake town“ eða Kökubær sem er í orðsins fyllstu merkingu sæt nafngift.

Kökurnar eru keyptar á Café Sumarlínu. Þar eru þær bakaðar af alúð og skreyttar fallega og nostursamlega.  Ef kaka á að fara um borð í skip eða bát þá er gjarnan mynd af viðkomandi fleytu á kökunni. Þessi siður er sannarlega orðin rótgróinn enda var fyrsta kakan bökuð fyrir Loðnuvinnsluna árið 2008.  Óðinn Magnason er eigandi  Sumarlínu ásamt eiginkonu sinni Björgu Hjelm. Café Sumarlína er fjölskyldufyrirtæki því kokkurinn er dóttir þeirra hjóna. Að sögn Óðins hafa bakarar Sumarlínu töfrað fram 30 til 50 kökur á ári í sextán ár. Meðaltalið gefur okkur um það bil 500 kökur á tímabilinu. Það eru því engar ýkjur að segja að fjöldamargar manneskjur hafi notið þeirra.  

Það er fallegur og góður siður að gefa fólki að borða og þegar það er ástæða til að fagna og gleðjast er fátt betra en að stinga upp í sig góðum bita af sætri og góðri köku og ekki skemmir fyrir ef hún er falleg líka.

Megi þessi hefð lifa góðu lífi um aldur og ævi því eins og segir í málshættinum: „Sætur er sjaldfenginn matur“. 

BÓA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Allra fyrsta kakan sem bökuð var fyrir Loðnuvinnsluna árið 2008. Ljósmynd: Óðinn Magnason

Allra nýjasta tertan sem var útbúin fyrir örfáum dögum. Hönnun og útlit hefur tekið breytingum enda skapar æfingin meistarann. Ljósm: Óðinn Magnason

Allir hlæja á öskudaginn

Allir hlæja á öskudaginn

ó, hvað mér finnst gaman þá.

Hlaupa lítil börn um bæinn,

 bera poka til og frá.

Þetta vísukorn eftir ókunnan höfund hefur að öllum líkindum fengið að hljóma nokkuð oft í dag, öskudag.

Öskudagur á sér langa sögu, svo langa að nafnið öskudagur kemur fyrir í íslenskum handritum frá 14.öld og aðrar heimildir benda til þess að hann sé enn eldri.  Öskudagur á upphaf sitt í kristnum sið og markar upphaf lönguföstu. Er þessi umræddi dagur ávallt á miðvikudegi í 7.viku fyrir páska.

Víða í heiminum eru haldnar kjötkveðjuhátíðir síðustu dagana fyrir lönguföstu, þá klæðist fólk skrautlegum búningum, dansar og syngur um götur og stræti.  Vísir að þessum sið barst  til Íslands fyrir margt löngu síðan. En þar sem veðurfar á þessum árstíma bíður varla uppá mikil hátíðahöld utandyra, hefur sá siður að klæðast búningum og slá köttinn úr tunnunni náð mestri fótfestu, og í dag  má nærri geta að öskudagur sé einn af eftirlætisdögum ungu kynslóðarinnar.  Börn og fullorðnir klæðast búningum, ganga á milli fyrirtækja og stofnana syngjandi lög og söngva og fá að launum sælgæti eða annað sem gleður.

Á skrifstofu Loðnuvinnslunnar komu góðir gestir að morgni öskudags. Voru þar á ferð nemendur úr Grunnskóla Fáskrúðsfjarðar sem skörtuðu hinum ýmsu búningum undir þykkum vetrarfatnaði, því að það var jú 6 gráðu frost í Búðaþorpi. Þau sungu og léku á alls oddi því launin voru ekki af verri endanum. Rausnarlegur nammipoki með ýmsu góðgæti sem sannarlega gladdi viðtakendur.

Í Grunnskólanum  skipuleggja nemendur göngu um bæinn með viðkomu hér og þar í von um að eitthvað óvænt safnist í poka og töskur. Á skrifstofu LVF var börnunum vel tekið sem endranær og engin fór tómhentur heim.

BÓA

Börnin steyma inn á skrifstofuna. Ljósmynd: Arnfríður Eide Hafþórsdóttir

Stilla sér upp til myndatöku og söngs. Ljósmynd: Arnfríður Eide Hafþórsdóttir

Gestakoman undirbúin. Bryndís, Linda og Steina, starfskonur á skrifstofunni raða í poka. Ljósm: Arnfríður Eide Hafþórsdóttir

Góðgætið sem fór í hvern poka. Ljósm: Arnfríður Eide Hafþórsdóttir

Allt tilbúið. Ljósm: Arnfríður Eide Hafþórsdóttir

Ljósafell og Hoffell

Ljósafell landaði í morgun rúmlega 100 tonnum; rúmum 40 tonnum af þorski, 32 tonnum af ufsa, 22 tonnum af gullkarfa og 5 tonnum af ýsu og öðrum afla.

Hoffell er á landleið með rúm 1.400 tonn af kolmunna og von er á norska uppsjávarskipinu Ola Ryggefjord á fimmtudagsmorgun með 2.400 tonn af kolmunna.

Ljósafell í land með fullfermi.

Ljósafellið kom til hafnar nú undir kvöld með fullfermi eða rúmlega 110 tonn.Tæp 50 tonn af þorski, rúm 40 tonn af ufsa og 20 tonn af gullkarfa, ýsu og öðrum tegundum.

Mjög góð veiði hefur verið síðustu daga hjá Sandfelli og Hafrafelli.

Hoffellið er á kolmunnaveiðum suður af Færeyjum. Áhöfnin gerði ásamt fleiri skipum hlé á veiðum í dag til að aðstoða við leit. Leitað er tveggja sjómanna af færeysku línuskipi sem fékk á sig brotsjó og sökk fyrr í dag.

Við sendum vinum okkar í Færeyjum hlýjar kveðjur og vonum það besta 🙏

Mynd: Loðnuvinnslan.